Friday, 27/11/2020 - 16:36|
CHÀO MỪNG ĐẾN VỚI TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA TRƯỜNG THPT HOÀNG HOA THÁM

Phát biểu tham luận công tác giáo viên chủ nhiệm lớp năm 2013-2014

Kính thưa quý vị đại biểu! Kính thưa các đồng chí lãnh đạo trong nhà trường và tất cả quý thầy cô giáo có mặt trong buổi Hội thảo “Công tác chủ nhiệm lớp” hôm nay.

           - Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng nói: “Nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý”. Vậy dạy học là gì? Theo tôi, dạy học không chỉ phải dạy cho học sinh về kiến thức mà còn phải giáo dục cho các em về thẩm mỹ sống, nhân cách sống. Tuy nhiên, đây không phải là một việc làm dễ dàng chút. Đánh giá một giáo viên dạy giỏi Quốc gia người ta mới dự giờ và đánh giá thực tế trong một số tiết giảng dạy chuyên môn của họ. Nhưng theo tôi một giáo viên cũng phải là một giáo viên làm công tác chủ nhiệm tốt nữa. Khi gặp một lớp học sinh cá biệt có nhiều giáo viên đổ lỗi cho việc mình chủ nhiệm những lớp chưa ngoan, có nhiều học sinh cá biệt nên đành buông xuôi hay bất lực. Như vậy giáo viên đó xem như chưa hoàn thành công việc của mình. Trong buổi Hội thảo này tôi cũng xin được mạnh dạn trao đổi với quý thầy cô về những vấn đề này.

          - Như chúng ta đều biết, Trong cuộc đời của mỗi giáo viên, có lẽ ít ai không làm công tác chủ nhiệm, công việc mang lại cho ta nhiều niềm vui nỗi buồn và những kỷ niệm khó quên. Vì thế mà người ta vẫn bảo rằng làm giáo viên chủ nhiệm giống như nuôi con mọn. Bản thân họ, hơn ai hết phải dạy cả văn hóa và dạy cách làm người. Cho nên, ắt hẳn họ không chỉ làm công việc của mình bằng trách nhiệm mà phải bằng cả tình thương. Nếu chúng ta cứ hô hào, cổ vũ bằng lời nói, đưa ra phương châm này, phương châm nọ rất hay nhưng để đánh giá được năng lực của con người cần đi vào thực tế. Một giáo viên có thể dễ dàng thực hiện tốt một tiết dạy chuyên môn của mình nhưng lại tự cảm thấy thật khó để hoàn thành tốt một tiết sinh hoạt chủ nhiệm lớp. Điều này thật không sai chút nào. Trong một tiết sinh hoạt lớp, chúng ta thường cảm thấy lúng túng khi gặp phải những tình huống: thừa thời gian vì không có gì để nói hay thiếu thời gian vì có quá nhiều thứ phải làm. Hay tiết sinh hoạt quá đơn điệu, nhàm chán vì tuần nào cũng chỉ lặp đi lặp lại những lời trách phạt của giáo viên khi lớp vi phạm, hay để học sinh muốn làm gì thì làm cũng không thèm nhắc đến để tiết sinh hoạt như một phiên họp chợ. Hay chúng ta cả nể nói ra sợ mất lòng. Nhưng nếu như vậy học sinh chưa chắc đã mến và kính phục chúng ta. Đã có rất nhiều học sinh tâm huyết, học giỏi từng tâm sự với tôi rằng: Chúng em chán tiết sinh hoạt lắm rồi thầy ạ! Các bạn hư như vậy nhưng cô chả có biện pháp gì? Và nhất là sinh hoạt 15’ đầu buổi khi không có GVCN thì lớp ồn ào, sinh hoạt không có nội dung gì? Đây là thời gian mà nhiều học sinh cá biệt hay thể hiện các trò nghịch ngợm, phá phách nhất và có thể còn đánh nhau nữa trong giờ này. Nhưng nếu GVCN có mặt hết thì chắc chắn rằng không có cơ hội để cho các học sinh này vi phạm được. Hay ít nhất là ban cán sự lớp biết quản lý, kết hợp với Ban nền nếp, đoàn trường quản lý thật chặt chẽ thì chắc chắn nội dung sinh hoạt của các buổi 15’ đầu giờ sẽ hiệu quả hơn. Do đó GVCN cũng phải cần huấn luyện một đội ngũ Ban cán sự lớp về cách quản lý lớp. Thực tế cho thấy thầy cô nào quan tâm đến lớp thì giờ sinh hoạt 15’ cũng như sinh hoạt cuối tuần của lớp đó có hiệu quả rõ rệt và học sinh chăm ngoan và tiến bộ lên rất nhiều.

        Đặc thù của học sinh trường ta là một trường vùng ven nên có sự chênh lệch hẳn với các trường THPT trong trung tâm thành phố như tuyển sinh đầu vào quá thấp, điều kiện kinh tế xã hội còn khó khăn… Hàng loạt những khó khăn đặt ra đối với giáo viên trong quá trình chủ nhiệm lớp nhất là ban cơ bản hiện nay như: Làm thế nào để chọn được một ban cán sự lớp tốt nhất? Làm sao để các khoản thu đúng thời hạn? Làm thế nào để nề nếp, kỉ luật, trật tự lớp đi vào ổn định? Làm thế nào để vệ sinh trong trường, lớp luôn được đảm bảo? Hay làm thế nào để duy trì sự chuyên cần trong suốt cả năm?...vv. Tôi xin đưa ra một số câu trả lời để khắc phục những khó khăn trên như sau:

         Thứ nhất, ngay từ đầu năm, khi được tiếp nhận công tác chủ nhiệm lớp, giáo viên cần nhanh chóng tìm hiểu về tình hình lớp mình, ví như lập phiếu trưng cầu hoặc phiếu thăm dò học sinh về: gia đình, hoàn cảnh, nơi thường trú, tính cách, … để từ đó có hiểu biết toàn diện về từng học sinh và có thể đưa ra những phương pháp giáo dục phù hợp cho từng đối tượng.

         Thứ hai, về việc chọn ban cán sự lớp: giáo viên chủ nhiệm cần tìm ra những học sinh có tinh thần trách nhiệm cao, ý thức tốt, đoàn kết giúp đỡ bạn bè và phải quan tâm đến công việc của lớp,…Muốn vậy, như đã làm ở trên, giáo viên chủ nhiệm càng cần phải biết hết khả năng của những học sinh, đặc biệt là những học sinh có năng lực quản lý lớp để từ đó hình thành một ban cán sự lớp. Có thể nói, lớp chủ nhiệm mạnh hay yếu phụ thuộc vào cách chọn ra ban cán sự lớp – vì chính những học sinh này sẽ hỗ trợ đắc lực cho giáo viên chủ nhiệm. Vậy nên, giáo viên chủ nhiệm cần dành thời gian để hướng dẫn cụ thể cách làm, phân công nhiệm vụ, vai trò cho từng thành viên trong ban cán sự. Và cứ sau mỗi tuần hoặc mỗi tháng sinh hoạt lớp, giáo viên nên có hình thức khen thưởng hay trách phạt, tùy thuộc vào những việc làm tốt hay chưa tốt của học sinh và phải công minh thật sự.

        Thứ ba, người giáo viên chủ nhiệm sẽ từng bước đi vào xây dựng về nội quy, về ý thức kỉ luật, nề nếp, trật tự trong trường học cũng như tuân thủ những quy định chung của Ngành, của trường làm sao cho phù hợp với đặc điểm của lớp. Muốn vậy, giáo viên chủ nhiệm cần thông qua các nội qui của nhà trường ngay từ đầu năm. Nội qui ấy, sau khi thông qua có thể đóng thành khung và dán lên phía góc bảng để mỗi học sinh đều nhìn và biết mỗi ngày. Rồi mỗi tuần đều có nhận xét, đánh giá về ý thức nề nếp học sinh từ các tổ trưởng cũng như lớp trưởng trong các buổi sinh hoạt lớp. Có biện pháp phù hợp đưa ra cho tập thể lớp của mình để nhắc nhở kiểm tra khen thưởng kịp thời...

         Thứ tư, tổ chức lớp phải gắn liền với các hoạt động phong trào của tập thể, phong trào của nhà trường. Vì vậy, giáo viên cần thông qua các hoạt động tập thể để xây dựng cho lớp học tinh thần đoàn kết, hòa đồng như: phát động các phong trào thi đua (học tốt, đôi bạn cùng tiến, …), tham gia các hoạt động phong trào do Đoàn trường tổ chức như (văn nghệ, các ky đại hội TDTT, rung chuông vàng, …), hay tham gia các phong trào khác. Đặc biệt là động viên, thăm hỏi kịp thời đối với những học sinh trong lớp có hoàn cảnh khó khăn hay đau ốm, tai nạn…vv. Từ đây, mỗi học sinh cũng như tập thể lớp sẽ phát huy tinh thần tự giác, đoàn kết, giúp đỡ yêu thương nhau hơn.

        Thứ năm, giáo viên chủ nhiệm các lớp ngoài việc tham gia dạy văn hóa trên lớp thì chỉ có thời gian sinh hoạt lớp vào cuối tuần. Chính vì vậy, sẽ không thể nào cùng một lúc theo dõi, đánh giá một cách sát sao mọi hoạt động của lớp cũng như của mỗi học sinh. Cho nên, họ cần phải phối hợp chặt chẽ với các giáo viên bộ môn cũng như các đoàn thể khác để nắm được tình hình học tập cũng như nề nếp của những học sinh trong lớp. Đối với những học sinh thực sự có năng lực và tiến bộ mà chưa có cơ hội vào Đoàn thì đây là những dịp để giáo viên cũng như ban chấp hành chi đoàn lớp đưa ra thử thách, có kế hoạch đưa tên các em vào hàng ngũ của Đoàn trong năm học.

       Thứ sáu, Chúng ta đều biết: “không có gì làm tôn vinh người thầy trong sự nghiệp của mình hơn việc khích lệ học sinh tiến bộ”. Quả đúng như vậy. Mỗi giáo viên có thể khuyên nhủ học sinh qua những câu chuyện thực tế thường gặp; hòa đồng, gần gũi, xem các em như con, em, bạn bè của mình. Đối với những học sinh cá biệt, giáo viên phải biết làm chủ cảm xúc, tránh quát tháo, nặng lời mà thay vào đó là động viên kịp thời, lắng nghe ý kiến, suy nghĩ từ các em để các em thấy được sự quan tâm, giúp đỡ của thầy cô. Từ đó, họ nhận ra những khuyết điểm của mình mà thay đổi bản thân. Người giáo viên cũng cần biết biểu dương đúng lúc đối với những học viên có chí tiến bộ trong học tập, bởi đó là động lực lớn để các em vươn lên. Ngoài ra, mỗi giáo viên cũng phải luôn luôn xác định rằng: trong công tác chủ nhiệm thì giáo dục là chính, tức là tùy thuộc vào từng đối tượng học sinh mà giáo viên sẽ có những biện pháp khuyên nhủ, mềm mỏng hay cứng rắn, kiên quyết cụ thể chứ không đi theo một khuôn mẫu định sẵn. Muốn làm tốt được điều này, mỗi giáo viên chủ nhiệm phải thực sự kiên trì, nhẫn nại và phải có một tấm lòng tận tụy, tâm huyết với nghề.

        Cách đây mấy năm, bản thân tôi cũng như các thầy cô trong nhà trường đều cảm thấy hối hận khi nhắc đến trường hợp của em NTT. Chỉ vì tính nóng nảy, bồng bột của tuổi trẻ, em đã có những hành động ngoài ý muốn và gây trọng thương cho người khác. Điều này đã khiến em bị vi phạm pháp luật. Nhưng nếu như trước đó chúng ta hiểu được hoàn cảnh của học sinh này và biết điều tiết cách giáo dục hợp lý hơn, tất nhiên là kết hợp với gia đình nữa thì em học sinh này giờ đây đã trở thành một người tốt cho xã hội.

        Trong trường ta những trường hợp này rất ít nhưng là những nỗi đau trong lòng của mỗi thầy cô chúng ta. Còn chủ yếu là rất nhiều trường hợp của các em học sinh mà trước đó là những học sinh cá biệt nhưng đã được nhiều thầy cô trong nhà trường tâm huyết giáo dục nay đã thành đạt và hiện nay gặp thầy cô thường chào hỏi, cảm ơn và đặc biệt có một học sinh đã viết bài trong trang web của nhà trường để tri ân thầy cô.

        Thứ bảy, sẽ là thiếu sót và trở nên vô nghĩa nếu mỗi giáo viên chủ nhiệm không phải là một tấm gương sáng về trí tuệ cũng như về đạo đức để học sinh noi theo. Bởi lẽ, lời nói của giáo viên chủ nhiệm dù hay đến mấy cũng không thể che lấp nổi những lỗ hổng về kiến thức cũng như về hành vi đạo đức. Vì vậy, mỗi giáo viên phải cẩn trọng trong mọi ý nghĩ, lời nói, cũng như hành động trên lớp học và ngoài xã hội. Tự mỗi người phải nỗ lực phấn đấu hoàn thiện bản thân, xứng đáng được học trò gọi là thầy cô theo đúng nghĩa của nó. Chẳng hạn như một việc đơn giản thôi nhưng người lớn và quý thầy cô chúng ta không để ý và hay mắc phải như việc tham gia chấp hành Pháp luật ATGT đi xe chở ba, không đội mũ bảo hiểm… khi học sinh nhìn thấy thì sẽ không bao giờ nhắc nhở được các em. Hay là chúng ta vô tình vứt một tờ giấy, một bao bì làm rác bẩn sân trường, rồi lên lớp chúng ta thờ ơ với những rác bẩn trước trong và sau lớp học thì vô tình ý thức giữ gìn vệ sinh chung của tất cả học sinh nhà trường sẽ ngày càng tệ hại. Vấn đề này chúng ta phải biết kết hợp giữa Đoàn thanh niên và giáo viên chủ nhiệm và phải nhắc nhở thường xuyên thì mới trở thành thói quen tốt. Ban cán sự cũng như toàn thể học sinh phải để ý và có ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh chung.

        Vậy đấy, đảm nhiệm vai trò giáo viên chủ nhiệm lớp quả là một trọng trách nặng nề đối với mỗi người thầy như chúng ta. Có những thầy cô điều kiện gia đình còn rất vất vả như con nhỏ, xa nhà nhưng trái lại, nó cũng rất hân hoan, tự hào và vui sướng biết bao khi những miệt mài, tận tụy, dày công vun đắp của bản thân ta được đáp đền, trả công xứng đáng. Tôi hi vọng sẽ có nhiều hơn nữa những học sinh sau khi ra đời sẽ luôn nhớ tới và tri ân đối với những người thầy, người cô đã một thời làm công tác chủ nhiệm. Và vinh hạnh hơn khi chúng ta đến một nơi đất khách quê người hay một địa phương khác trong những hoàn cảnh nào đó và được nghe ba tiếng “ em chào thầy”.

        Trên đây là một vài phát biểu nhỏ của bản thân tôi trong công tác chủ nhiệm lớp với tính chất tâm sự là chính. Hi vọng nó có thể giúp ích một phần cho quý thầy (cô). Rất mong nhận được nhiều ý kiến phản hồi và góp ý tích cực để quý thầy cô chúng ta làm công tác chủ nhiệm được tốt hơn và lãnh đạo nhà trường cũng sẽ có những điều chỉnh trong cách quản lý được phù hợp hơn.

        Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn sự chú ý lắng nghe. Kính chúc quý vị đại biểu và quý thầy cô sức khỏe, hạnh phúc. Chúc Hội thảo “Công tác chủ nhiệm lớp” của nhà trường thành công tốt đẹp và đem lại nhiều điều bổ ích cho tất cả những người làm công tác giáo dục như chúng ta!

Tác giả: Trần Quốc Toản
Bài tin liên quan
Tin đọc nhiều
Liên kết website